SCHACH ABAS PERSARUM REX

SCHACH ABAS PERSARUM REX

Skiflərin türk əsilli olduğunu unutmayan, “Devlet–i Aliyye”dən/Osmanlıdan ağır zərbələr alan və intiqam eşqiylə yanan XVI əsr Avropası gözündə Osmanlıdan hökmdarı olduğu dövlətin öncə güzəştə getdiyi torpaqları geri alan Şah I Abbas Səfəvi tarixə qovuşmuş “fars hökmdarları”ndan biri kimi görünürmüş, daha doğrusu elə olmasını Avropa çox arzu edib. Hərçənd Kir və Daranın da hazırki anlamda “fars” olmağı mübahisəlidir.

Şah I Abbasın portretini əks etdirən – gördüyünüz qravüranı Dominikus Kustos (d. 1560 – ö. 1612) hazırlayıb. DK Praqada, Müqəddəs Roma İmperatoru II Rudolfun (d.  1552 – ö. 1612; 1576–1612) xidmətində çalışan, flamand əsilli rəssam, həkkak və naşir idi.

Portretdəki şəxsin adı:
(üfüqi yazı) Schach Abas Persarum Rex
(dairəvi yazı) Schiac Appas Persiarum Rex
yazının mənası: Şah Abbas Persiya kralı

Portretin altındakı yazı:
(latın dilində) Massagetae Cyro nocuere, Scythaeque Dareio; Turca tibi nocuit, sed Scytha cessit, ABAS.
(ingiliscə tərcüməsi) The Massagetae injured Cyrus and the Scythians [injured] Darius. The Turks injured you, but the Scythians surrendered, ABBAS.
(rusca tərcüməsi) Кир пострадал от массагетов, Дарий [пострадал] от скифов. Ты пострадал от турков,  но скифы сдались, АББАС.
(ana dilimizə tərcüməsi) Kirə masaggetlər zərər verdi, Daraya skiflər [zərər verdi]. Sənə türklər zərər verdi, amma skiflər təslim oldu, ABBAS.

İstifadə edilən mənbə:
[Agmen claudunt barbari aliquot Principes, reges, duces militares.] — Schach Abas Persarum. Rex. // Atrium HEROICVM. CAESARVM, REG̃V, ALIARVMQVE SVMMATVM, AC PROCERVM. Qui intra proximum seculum vixere, aut hodie supersunt. IMAGINIB. LXXII. ILLVSTre. Chalcographo et editore Dominic. Custode Cive Aug. Vindel. ANo . SECVLARI M.DC. cum pröem. et epigrãm. M.H.A.V. I. PARS. Augustae Vindelicorum, ex typographeio Ioan Praetorij, sumbtibus Dominici Custodis, Anno M. DC. [1600].

Kitabın sahibi:
Martin Lüter adına Halle–Vittenberq Universitetinin və Saksoniya–Anhalt torpağının dövlət kitabxanası (alm. Martin–Luther–Universität Halle–Wittenberg Universitäts– und Landesbibliothek Sachsen–Anhalt).