Ərəbcə yerinə türkcə: qarşılama və uğurlama sözləri

Əski və yeni türkcəmizdə qarşılama və uğurlama sözləri:

əsən — sağ, sağlam, salamat
əsənlik — sağlıq, sağlamlıq, rifah, rahatlıq
əsənlər — salamlar
əsənlə — salamla
əsənlədi — salamladı, hal–əhval tutdu
əsənləmək — salamlamaq
əsənləşmək — sağollaşmaq, vidalaşmaq

Nəzərə almaq lazımdır ki, biz daha bir neçə sözü diqqətdən kənarda qoymuşuq əski türkcəyə aid. Sadəcə “əsən” sözü onlardan ən geniş və bütün ləhcələrdə istifadə ediləni olduğu üçün onun üstündə dayandıq. Diqqət yetirsəniz indiki türkcəmizdə əski öz sözlərimiz (bəzən) anlamsız olaraq ərəb–fars sözləri ilə əvəzlənib.

Beləliklə, aydınlaşdı ki, indi bu sözü qarşılama kimi “əsənliklər və ya əsən ol/olun” və uğurlama olaraq da “əsən qal/qalın” şəklində istifadə etmək olar.
[1][2][3][4][5]

İstinadlar: [1] Древнетюркский словарь. Редакторы: В. М. Наделяев, Д. М. Насилов, Э. Р. Тенишев и А. М. Щербак; Академия Наук СССР Институт Языкознания. Ленинград: Издательство «Наука» Ленинградское отделение, 1969, стр. 183.
[2] An Etymological Dictionary of Pre–Thirteenth–Century Turkish. Author: Sir Gerard Clauson. Oxford: Clarendon Press, 1972, pp. 249–250. ISBN 0198641125
[3] Kâşgarlı Mahmûd. Divânu Lügâti’tTürk. Birinci Basım. Çeviri, Uyarlama, Düzenleme: Seçkin Erdi, Serap Tuğba Yurteser; Kabalcı Yayınevi: 247; Şark Klassikleri Dizisi: 3. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2005, s. 265. ISBN 9759970139. 
[4] Mahmud Kaşğari. Divanü lüğat–it–türk. Dörd cilddə. I cild. Tərcümə edən və nəşrə hazırlayan: Ramiz Əskər. Elmi redaktor: Tofiq Hacıyev. Bakı: “Ozan” nəşriyyatı, 2006, s. 144, 326. ISBN 9952-426-00-X
[5] Mahmud Kaşğari. Divanü lüğat–it–türk. Dörd cilddə. IV cild (indeks). Tərcümə edən və nəşrə hazırlayan: Ramiz Əskər. Elmi redaktor: Tofiq Hacıyev. Bakı: “Ozan” nəşriyyatı, 2006, s. 185–186. ISBN 9952-426-00-X

Related posts:

Bayandurlu sultan Uzun Həsənin öz soyu və elinin tarixinə dair yazdırdıqları
Professor Douglas E. Streusand: the Safavid polity itself was neither distinctively Iranian
Approximate number of Armenians in the world, November 1922
Əli Əbdi bəy Şirazi: ... türk Hülakü xanın hökmü ilə ...
Abbasov Y. B. Azərbaycan, rus, ingiliscə danışıq kitabçası (2002)
Qacar Ç. O. Azərbaycan, ingilis və rus dillərində şəkilli sözlük (1991)
Hüseynzadə Ə. XIX əsrin ikinci yarısında Azərbaycan tarixşünaslığı (1967)
Əli bəy Hüseynzadə. Türklər kimdir və kimlərdən ibarətdir ? (1997)
Əski çap kitabları kataloqu. III cild: ərəbdilli kitablar (2010)
Əski çap kitabları kataloqu. II cild: farsdilli kitablar (2007)
Əski çap kitabları kataloqu. I cild: türkdilli kitablar (2008)
Mahmudov Y. M. Səyyahlar, kəşflər, Azərbaycan (2012)
Nəbibəyli Z. İ., Zəngilanlı M. A. Zəngəzurun qısa tarixi və coğrafiyası (2000)
Budaqov B. Ə., Mehrəliyev E. Q. Əbdürrəşid Bakuvi: coğrafi fikirləri haqqında qeydlər (2011)
Ənsərli M. M. Əhməd Zəki Vəlidi Toqan (1998)
Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. III cild: regional coğrafiya (2015)
Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. II cild: iqtisadi, sosial və siyasi coğrafiya (2015)
Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. I cild: fiziki coğrafiya (2014)
Əhməd Zəki Vəlidi. Azərbaycanın tarixi coğrafiyası (2009)
Məmməd Əmin Rəsulzadə. Bir türk milliyyətçisinin Stalinlə ixtilal xatirələri (2010)
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə (2013)
Yaqublu N. Q. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə (2014)
Məmmədov X. M. Azərbaycan milli hərəkatı, 1875–1918–ci illər (1996)
Paşayev A. Ə. Cümhuriyyət parlamentinə gedən yol (2005)
Yaqublu N. Q. Türkiyənin azərbaycanlılara müstəqillik mücadələsində dəstəyi: Sovetlər dönəmi, 1920–1...
Əfəndiyev S. Şəki Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin fəaliyyəti illərində (2003)
Yaqublu N. Q., Rüstəmli A. Xarici ölkələrin jurnalistikası (2007)
Yaqublu N. Q. Bakının qurtuluşu (2010)
Yaqublu N. Q. Müsavat partiyasının tarixi (1997)
Yaqublu N. Q. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ensiklopediyası (2013)