Hazel Işılgan. Sâsâniler döneminde Persarmenia. Yüksek lisans tezi (2021)

Hazel Işılgan. Sâsâniler döneminde Persarmenia. Yüksek lisans tezi (2021)
Title:Sâsâniler döneminde Persarmenia=Persarmenia in the Sasanian period. Yüksek lisans tezi
Author:Hazel Işılgan
Translator:
Editor:Danışman: Ahmet Altungök
Language:Turkish
Series:
Place:Bilecik
Publisher:Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
Year:2021
Pages:VII, 100
ISBN:
File:PDF, 2.83 MB
Download:Click here

Hazel Işılgan. Sâsâniler döneminde Persarmenia. Yüksek lisans tezi. Bilecik: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021, VII+100 s.

Bu çalışmada klasik dönem kaynaklarında Persarmenia olarak tabir edilen coğrafyanın sınırları tespit edilmeye çalışılmıştır. Romalıların Anadolu coğrafyasını ele geçirdikten sonra Armenia topraklarının bazı kısımlarını istila etmeleri üzerine İranlıların elinde kalan Armenia toprakları Persarmenia olarak adlandırıldı. Bir dönem sonra Armenia toprakları Romalılar ve İranlılar arasında resmen paylaşıldı. Armenia’nın ikiye bölünmesinin ardından Sâsânî devletinin yıkılışına kadar İranlıların elinde bulunan kısımdan sürekli olarak Persarmenia olarak bahsedildi. Bu çalışmada Persarmenia olarak bahsedilen coğrafya, klasik ve modern kaynaklar ışığında Sâsânîler dönemi sonuna kadar incelenmiştir. Armenia coğrafyası üzerindeki hanedanlar arasında siyasi birliğin olmayışı, hanedanlar arasındaki mücadeleler, dini açıdan Ermenilerin Hıristiyan ve Mazdeist olmak üzere birbiriyle kavgalı iki farklı dine inanmaları, Armenia için bu bölünmeyi kaçınılmaz hale getirmiştir. Hıristiyanlığı seçen Armenialılar Roma egemenliği altına girmek için mücadele etmekteydiler. Buna karşılık Mazdeist olan Armenialılar İran egemenliği altında kalmak istiyorlardı. Bazı dönemlerde Armeniaların hem Romalılara ve hem de İranlılara karşı bağımsızlık mücadelesi verdiklerini de görmekteyiz. Armenia coğrafyasını Roma’ya kaptırmak istemeyen İranlıların, Persarmenia adı verilen coğrafyanın sınırlarını korumak ve Roma’nın elinde bulunan Armenia topraklarını geri almak için mücadele ettikleri görülmektedir. İranlılar, Sâsânîler döneminde bölgeyi marzbanlık haline getirmişler ve Persarmenia’ya askeri valiler atamışlardır. Bununla beraber Persarmenia’ya askeri valilere ek olarak yerel krallar da atamışlardır. Sâsânîlerin atamış oldukları askeri valiler, yerel krallarla birlikte görev yapmışlardır. Sâsânîler bunlara ek olarak Persarmenia’da yayılmakta olan Hıristiyanlık dinine mensup olan Armenialıların haklarını da güvence altına almaya çalışmışlardır.

In this study, the boundaries of the geography called Persarmenia in classical period sources were tried to be determined. After the Romans conquered the Anatolian geography, after the invasion of some parts of the Armenia lands, the Armenia lands that remained in the hands of the Iranians were called Persarmenia. After a while, the lands of Armenia were officially shared between Romans and Iranians. Until the collapse of the Sassanid State after the division of Armenia into two, the part held by the Iranians was constantly referred to as Persarmenia. In this study, the geography referred to as Persarmenia was examined in the light of classical and modern sources until the end of the Sassanid period. The lack of political unity between the dynasties on the territory of Armenia, the struggles between the dynasties, the religious belief of the Armenians in two different religions, Christian and Mazdeist, made this division inevitable for Armenia. Armenians, who converted to Christianity, struggled to come under Roman rule. On the other hand, Armenians, who were Mazdeists, wanted to remain under Iranian rule. In some periods, we also see that Armenians struggled for independence against both the Romans and the Iranians. It is seen that the Iranians, who do not want to lose the Armenia geography to Rome, are struggling to protect the borders of the geography called Persarmenia and to reclaim the Armenia lands held by Rome. The Iranians made the region a marzban during the Sassanid period and appointed military governors to Persarmenia. However, they appointed local kings to Persarmenia in addition to military governors. The military governors appointed by the Sassanids served with the local kings. In addition to these, the Sassanids tried to secure the rights of the Armenians, who were members of the Christianity religion spreading in Persarmenia.

Related posts:

Qəffarzadə Ş. M. Müasir Güney Azərbaycanda ailə münasibətləri (Urmiya şəhərinin materialları əsasınd...
Aziz Bin Ardashir Astarabadi. Bazm va razm (1928)
Aziz b. Erdeşir-i Esterâbâdî. Bezm u rezm (1990)
Joseph Pitton de Tournefort. Relation d'un voyage du Levant fait par ordre du Roy. Tome second (1717...
Joseph Pitton de Tournefort. Relation d'un voyage du Levant fait par ordre du Roy. Tome premier (171...
Joseph de Tournefort. Tournefort seyahatnamesi (2013)
Ahmet Ender Gökdemir. Cenûb-i Garbî Kafkas Hükûmeti (1998)
Nihat Çetinkaya. Kızılbaş Türkler (2003)
ʻAbbāsqulī Āqā Bākīkhānūf. Ġu̇lu̇stani-Irăm (1970)
Бакиханов А. К. Гюлистан-и Ирам (1991)
Bakıxanov A. Gülüstani-İrəm [1951] (2010)
Qarayev E. T. Azərbaycanın İrəvan bölgəsinin tarixindən, XVII yüzilliyin sonu - XIX yüzilliyin ortal...
Özcan Çiftçi. Karapapak Türklerinin tarihi, gelenek ve görenekleri. Yüksek lisans tezi (2015)
Akram Nejabati. Osmanlı hakimiyetinde Hemedân (1724-1732). Doktora tezi (2014)
Cengiz Mürselov. İslâmî dönemde Şirvan tarihi (hicri ilk üç asır). Yüksek lisans tezi (2007)
Azad Dedeoğlu. Sürgün kıskacında Ahıska Türkleri (2022)
Qarayev E. T. İrəvan xanlığı, 1747-1828 (2010)
Samet Cantürk. Türk dilinin Kuzey Kafkas dillerinden Avarcaya etkileri. Yüksek lisans tezi (2013)
Azad Dedeoğlu. Ahıska bölgesinde Kıpçakların tarihi (XI-XVI. yüzyıllar arası). Doktora tezi (2018)
T.C. Genelkurmay Başkanlığı. Fotoğraflarla Atatürk (2015)
Falih Rıfkı Atay. Atatürk'ün bana anlattıkları: Mustafa Kemal'in ağzından Vahdettin (2006)
Бакиханов А.-К.-А. Гюлистан-Ирам (1926)
J. M. Roberts. The new Penguin history of the world (2007)
J. M. Roberts. The Penguin history of Europe (1997)
J. M. Roberts. Avrupa tarihi (2015)
Bizans kısa kronikleri (Chronica byzantina breviora): Osmanlı tarihinin Bizanslı tanıkları (2013)
Hans Wilhelm Haussig. Theophylakts Exkurs über die skythischen Völker (1954)
Hans Wilhelm Haussig. Die Quellen über die zentralasiatische Herkunft der europäischen Awaren (1956)
Fahrettin Kırzıoğlu. Kars-Arpaçayı boyları eski merkezi Anı şehri tarihi, 1018-1236 (1982)
Gusan Askerov. Borçalı bölgesi (VII-XX. yüzyıllar). Yüksek lisans tezi (2020)