Edward Tryjarski. Türkler ve ölüm (2012)

Edward Tryjarski. Türkler ve ölüm (2012)
Title:Türkler ve ölüm: geçmişten bugüne Türklerde ölüm kültürü=Zwyczaje pogrzebowe ludów tureckich na tle ich wierzeń
Author:Edward Tryjarski
Translator:Lehçe’den Türkçe’ye çeviren: Hafize Er
Editor:Yayıma hazırlayanlar: Nuriye Bilici, Aysen Çoluk
Language:Turkish
Series:
Place:İstanbul
Publisher:Pinhan Yayıncılık
Year:2012
Pages:639
ISBN:9786055302061
File:PDF, 14.5 MB
Download:Click here

Edward Tryjarski. Türkler ve ölüm: geçmişten bugüne Türklerde ölüm kültürü. Lehçe’den Türkçe’ye çeviren: Hafize Er; Yayıma hazırlayanlar: Nuriye Bilici, Aysen Çoluk. İstanbul: Pinhan Yayıncılık, 2012, 639 s. ISBN 9786055302061

T’u-küeler dendi onlara ilk başta… Orta Asya’nın bozkırlarından ve Altay’ın dağlarından doğdular. Çin’den Güney Sibirya’ya, Afganistan’dan Anadolu’ya ve hatta bu kitabın yazarının ülkesi Polonya’ya kadar gittiler. Altaylılar, Beltirler, Çuvaşlar, Gagavuzlar, Karaimliler, Kırgızlar, Tengirler, Tuvalılar, Uygurlar… Sayısız coğrafyada sayısız adlarla anıldılar. Şamanist, Lamaist, Maizist oldular, Hıristiyanlıkla İslamla tanıştılar. Hayata ve ölüme dair benzer tavırlar geliştirdiler; sadece dillerini değil, bu tavırlarını da gittikleri yerlere taşıdılar. Hangi inanç sistemine dahil olurlarsa olsunlar, ölüm gelip yurt’un kapısını çaldığında geçmişleri onları dürttü, ortak bir sezginin etkisiyle hareket ettiler. Ölüm yolculuğuna tedarikli çıktılar; öbür tarafın çayırlarında koşturabilsinler diye, atlarıyla gömüldüler; erkekler oklarıyla, mızraklarıyla, tütünleriyle, kadınlar en güzel elbiseleriyle, kulak temizleme kaşıklarıyla, dikiş iğneleriyle… Çocuk ölülerini ise ağaç dallarına astılar. Zaman geldi ölülerini terk ettiler, ölümü terk eder gibi. Zaman geldi onları bir değil, birkaç defa gömdüler. Ölülerini beslediler. Yakılarak gömülmeyi şeref addettiler, yoksullar bu şerefe nail olamadı. Dost düşman görsün diye, liderleri için anıt mezarlar diktiler. Uzun yaşayan ihtiyarlardan işkillendiler, hele de 80’ini devirenlerden… Başlarına gelen felaketleri ölülerin huzursuz ruhlarından bildiler. Ruhların öfkesini yatıştırabilmek için dualar ettiler, kurbanlar sundular. Gaipten haber alabilmek için cansız gözlerine baktılar saatlerce. Mezarlara tahıl taneleri ve içki serptiler.

Edward Tryjarski, Türkler ve Ölüm kitabında, Türk halklarının ölüm ve yaşam hikâyesi etrafında örülen tarihini bir roman akıcılığında, muhteşem tasvirler eşliğinde anlatıyor. İnsanı şaşkınlığa düşüren, kederlendiren, ama bir o kadar gülümseten, eşi benzeri olmayan bir hikâye.

Dünyanın en saygın Türkolog ve doğubilimcilerinden ve Türk Dil Kurumu şeref üyesi Edward Tryjarski 1923’te Polonya-Varşova’da doğdu. Varşova Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde okudu. II. Dünya Savaşı’nın patlak vermesinden sonra, Osmanlı Dönemi Türkçesi öğrenmeye başladı. 1948’de Polonya Yabancılarla İlişkiler Enstitüsü Doğu Dilleri ve Sorunları Okulu’nda asistan olarak çalıştı; okulun kapatılmasıyla editörlüğe yöneldi. Polonya’daki Ermenilerin kullandığı Kıpçak Dilini ele alan The Kipchak Dialect of Polish Armenians adlı tezini bitirdi. Dört kitaptan oluşan Ermeni Kıpçakçası sözlüğü ve belgeleri dünya genelinde tanınmasını sağladı. 1974’de profesör unvanını elde etti. Türk kavimlerin kültürüyle derinlemesine ilgilenen bu biliminsanı, Peçenekler ve Proto-Bulgarlar, Avrupa’daki taş babalar, Türklerin defin gelenekleri gibi konuların çözümlenmesi ve yorumlanmasına girişti. Türkoloji çalışmalarına paha biçilmez katkılarda bulunan Tryjarski, kuramsal dilbilim çalışmaları yanında etnografya, sosyoloji, tarih, ilahiyat ve gündelik hayat açısından önemli metinler yayımladı.

Related posts:

Hüseyin Gökçe Varol. Wusun tarihi. Yüksek lisans tezi (2022)
Ekber N. Necef. Karahanlılar (2005)
Əkbər N. Nəcəf. İnanc yaddaşı (2014)
Əkbər N. Nəcəf. Miflərin köçü (2017)
Əli Şamil. Tanıdığım insanlar. I kitab (2000)
Muhlisahon Rustamova. Karahanlı devri mimarisi ve bezemeleri. Doktora tezi (2019)
Serpil Kanal. Eski Türklerde şehircilik: Karahanlı Devleti örneği. Yüksek lisans tezi (2013)
Özgür Şahin. Siyasetnamelere göre Karahanlılar ve Gazneliler devletlerinde hukuk anlayışının temelle...
Nazan Aydoğdu. Karahanlı ve Gazneli devletlerinin teşkilat yapısının karşılaştırması. Yüksek lisans ...
Süleyman Koç. Türk Hakanlığı (Karahanlılar)'nda ve Gazneliler'de istihbarat. Yüksek lisans tezi (201...
Chen Hao. A History of the Second Türk Empire, ca. 682–745 AD (2021)
René Giraud. Gök Türk İmparatorluğu: İlteriş, Kapgan ve Bilge'nin hükümdarlıkları, 680-734 (1999)
Əkbər N. Nəcəf. Hun minilliyi: b.e.ə. IV-b.e.VI əsrlərdə türk dünyası (2015)
Əkbər N. Nəcəf. Ögedey (2022)
Таскин В. С. Материалы по истории древних кочевых народов группы дунху (1984)
Кляшторный С. Г. История Центральной Азии и памятники рунического письма (2003)
Wèi Shōu. Wèi Shū. Bā cè (1974)
Tuğba Gökçe Balcı. Tabgaç Devleti (386-550) siyasi ve kültürel tarihi hakkında Çin Halk Cumhuriyeti'...
Tuğba Gökçe Balcı. Tabgaç Devleti (386-534). Doktora tezi (2018)
Tuğba Gökçe Balcı. Tabgaçlar: bozkırdan Çin tahtına (2021)
Wolfram Eberhard. Das Toba-Reich Nordchinas: eine soziologische Untersuchung (1949)
Pulat Otkan. Tabgaçlar: toplum ve ekonomi (2020)
Hans Wilhelm Haussig. Theophylakts Exkurs über die skythischen Völker (1954)
Hans Wilhelm Haussig. Die Quellen über die zentralasiatische Herkunft der europäischen Awaren (1956)
Ahmet Altungök. IV. ve VIII. yüzyıllar arası Sasaniler dönemi Türk-Fars ilişkileri. Yüksek lisans te...
DANDANAKAN SAVAŞI
Ahmet Özdal. Türklerin savaş sanatı (2008)
Erhan Ateş. XII-XIII. yüzyıllarda Güney Kafkasya’da Kıpçaklar. Yüksek lisans tezi (2015)
Charles J. Halperin. Russia and the Mongols (2007)
Cihan Gençtürk. Lubb et-Tevârîh’te Harezmşâhlar’a dair bilgiler (2019)