Alaaddin Ata Melik Cüveynî. Tarih–i cihan güşa (2013)

Alaaddin Ata Melik Cüveynî. Tarih–i cihan güşa (2013)
Title:Tarih–i cihan güşa. 1. Baskı
Author:Alaaddin Ata Melik Cüveynî
Translator:Çeviren: Mürsel Öztürk
Editor:
Language:Turkish
Series:AKDTYK TTK Yayınları IV/A–2–1. Dizi – Sayı 9
Place:Ankara
Publisher:Türk Tarih Kurumu
Year:2013
Pages:XIII, 653 [6]
ISBN:9789751627155
File:PDF, 12.1 MB
Download:Click here
Farsçadan çevirisini yaptığımız Alaaddin Ata Melik Cüveynî’nin, dünya fatihinin (Cengiz Han’ın) tarihi anlamına gelen Târih-i Cihan Güşa adlı eseri üç cild halindedir. Birinci ciltte, uzun bir Önsöz’den sonra Moğolların eski âdet ve gelenekleriyle Cengiz’in yasalarına; onun ortaya çıkışına ve Uygur memleketlerindeki fetihlerine değinilir ve bu münasebetle Uygurların dinleri, âdetleri ve efsaneleri hakkında kıymetli bilgiler verilir. Bundan sonra Cengiz’in ölümüne kadar Maveraünnehr ve İran’daki fetihleri ve Güyük Han’ın ölümüne kadar meydana gelen olaylar geniş bir şekilde anlatılır, Tuli ile Çağatay’dan kısaca bahsedilir. Tarihçiler onun bu ciltte verdiği bilgilerin başka hiçbir kaynakta bulunmamasından dolayı çok kıymetli olduğunu belirtirlerken bazı yerlerin, bilhassa asker ve ölü sayısı hakkında verdiği rakamlarla ilgili yerlerin çok mübalağalı ve itimada lâyık olmadığını söylerler. Buna, onun Buhara iç kalesini savunanların sayısını 30 bin olarak gösterirken, olayın şahidi olan İbnü’l-Esir’in 400 olarak göstermesini örnek verirler.

Kitabın ikinci cildinde Harezmşahlar tarihinden bahsedilmekte, bilhassa son hükümdarlar hakkında uzun tafsilât verilmektedir. Yazarın çeşitli kaynaklara dayanarak yazdığı bu ciltte, Kara Hıtaylar hakkında verdiği bilgilerin başka kaynaklarda bulunmaması, onun tarihî değerini daha da artırmaktadır. Ayrıca bu ciltte Ögedey zamanından XII Tarih-i Cihan Güşa başlayarak, Hülagu’nun İran’a gelişine kadar hüküm süren Moğol hükümdarlarından da bahsedilmektedir. Yazarın Moğol hakimlerinden bahseden son kısmına ait olaylar hakkındaki bilgilerin bazılarını, kendisi gibi devlet hizmetinde bulunmuş olan babasından duyduklarına ve bazılarını da bizzat kendi gördüklerine dayandırmıştır.

Üçüncü cilt Mengü(Mönke) Han’ın tahta oturuş töreninin tasviri ile başlayıp, onun saltanatının ilk yılları hakkında biraz bilgi verdikten sonra Hülagu’nun İran’a hareketi ve İsmailî kalelerinin alınıp yıkılması konularıyla devam etmekte ve bunu takiben Alamut İsmailîleri ve bunların mezhepleri hakkında uzun tafsilâta girişmektedir. Yazarın bu savaşlara katıldığı ve Alamut kütüphanesinden de faydalandığı göz önünde bulundurulursa, bu cildin de önemi kendiliğinden ortaya çıkar.

Related posts:

RİDÂNİYE SAVAŞI
Hüseyin Ongan Arslan. Mîr Yahyâ Kazvînî’nin Lübbü’t-tevârîh’inde Erken İslam Tarihi (2021)
Mustafa Tanrıverdi. Çarlık Rusyası döneminde Tiflis vilayeti (1878-1914). Doktora tezi (2016)
Kübra Ceren Kurşun. Selimnâmeler ve Süleymannâmelerde Kudüs. Yüksek lisans tezi (2019)
Onullahi S. M. Erməni milllətçiləri və İran (2002)
Kâzım Mirşan. Etrüskler: tarihleri, yazıları ve dilleri (1998)
Yaḥyā ibn ʻAbd al-Laṭīf al-Qazvīnī. Lubb al-tawārīkh (H. 1314)
Abdüllatif Kazvinî. Safevî tarihi (2011)
Altan Çetin. Yahya Kazvinî'nin Lubb et-Tevârih’inde Selçuklularla alâkalı bilgiler (2007)
Cihan Gençtürk. Lubb et-Tevârîh’te Harezmşâhlar’a dair bilgiler (2019)
Altan Çetin. Yahya Kazvinî'nin Lubb Et-Tevâri'hinde Akkoyunlularla alâkalı bilgiler (2007)
Ahmet Korkmaz, Kazım Paydaş. Yahya b. Abdullatif Kazvînî'nin Lübbü't-tevârîh adlı eserine göre Kara-...
Ашнин Ф. Д., Алпатов В. М., Насилов Д. М. Репрессированная тюркология (2002)
Richard Tapper. İran'ın sınır boylarında göçebeler: Şahsevenlerin toplumsal ve politik tarihi (2004)
Sinan Kuneralp. Son dönem Osmanlı erkân ve ricali (1839-1922): prosopografik rehber (1999)
İsmail Metin. Osmanlının kanlı tarihi (1996)
Çingizoğlu Ə. Sərab xanlığı (2013)
Yücel Öztürk. Osmanlı hakimiyetinde Kefe, 1475-1600 (2000)
Əliyeva N. A. Əs-Səmaninin "Kitab əl-Ənsab" əsəri Azərbaycanın mədəniyyət tarixinə dair mənbə kimi (...
Əliyeva N. A. İbn Makula (1030-1082) azərbaycanlı ziyalılar haqqında (2014)
Əliyeva N. A. Azərbaycan Yaqut əl-Həməvinin əsərlərində (1999)
Əliyeva N. A. "Mucəm əl-buldən" əsərində Azərbaycan və Qafqaz (2020)
Çingizoğlu Ə. Dəmirçihəsənli mahalı (2015)
Barış Aydın. Âdilşâhîler Hanlığı ve Yusuf Adil Han (1489-1689). Yüksek lisans tezi (2019)
Ahmet Annaberdiyev. İran Türkmenleri (1881-2001). Doktora tezi (2006)
Süleyman Göksu. Mehmed Hasîb Rûznâmesi: H. 1182 - 1195 / M. 1768 - 1781. Yüksek lisans tezi (1993)
İsmail Hakkı Işık. Sekeller (Etnik köken, tarih ve kültürleri). Yüksek lisans tezi (2019)
Ömer Faruk Öztürk. İbn Fadlân (er-Risâle), el-Gırnâtî (Tuhfetu'l Elbâb ve Nuhbetu'l A'câb), İbn Havk...
Fatih Sabuncu. Ebû Hâmid Muhammed el-Gırnâtî'nin Seyahatnamesi (giriş-tercüme-indeks). Yüksek lisans...
Seher Arslan. el-Gırnâtî'nin el-Mu'rib adlı eserinin çevirisi. Yüksek lisans tezi (2014)