Altan Çetin. Yahya Kazvinî’nin Lubb et-Tevârih’inde Selçuklularla alâkalı bilgiler (2007)

Altan Çetin. Yahya Kazvinî'nin Lubb et-Tevârih’inde Selçuklularla alâkalı bilgiler (2007)
Title:Yahya Kazvinî’nin Lubb et-Tevârih’inde Selçuklularla alâkalı bilgiler
Author:Altan Çetin
Translator:
Editor:
Language:Turkish
Series:
Place:
Publisher:Gazi Üniversitesi Türkiyat Araştırma ve Uygulama Merkezi
Year:Güz 2007
Pages:10
ISBN:
File:PDF, 0.1 MB
Download:Click here

Altan Çetin. Yahya Kazvinî’nin Lubb et-Tevârih’inde Selçuklularla alâkalı bilgiler // Gazi Türkiyat: Türkoloji Araştırmaları Dergisi. Sayı: 1. Yayıncı: Gazi Üniversitesi Türkiyat Araştırma ve Uygulama Merkezi. Güz 2007, s. 183-192.

Keywords: Mīr Yaḥyā ibn ʻAbd al-Laṭīf al-Qazvīnī (1481-1555), Lubb al-tawārīkh

Giriş

Eserin Yazarı ve Eser Hakkında
Safevî sarayının ricalinden olan Yahya b. Abdullatif Kazvinî (886-962h./1481-
1555m.) tarafından kaleme alınan umumî bir Islâm tarihi olan eser dört “kısım”dan
olusmaktadır ki dördüncü kısım I. Sâh Ismâil ile alâkalıdır. Bu eser Sâh Ismâil’in
dördüncü oglu Ebû el-Feth Behrâm Mirzâ için 948h./1541m. senesinde yazılmıstır.
Kendisi Kazvin Sünnîlerinin ileri gelenlerinden oldugu için I. Sâh Tahmasb’ın
hısmına ugramıs Isfahan’da tutuklanarak, burada 77 yasında vefat etmistir. Müellifin I. Sâh Tahmasb için 962h./1554m.de yazdıgı Muhtasar et-Tevârîh isimli eseri Lubb et-Tevârîh’in biraz genisletilmis hâlidir. Eser, Islâm’dan önceki olaylardan baslayarak Safevîler devrine kadar gelmektedir. Eserin ilk kısmında Hz. Muhammed ve Masum Imamlardan bahsedilmektedir. Ikinci kısımda Pisdadiyân, Keyaniyân ve Sasaniler, üçüncü kısımda Hulefâ-yı Rasidîn, Emevîler, Abbâsîler, Tahirîler, Saffarîler, Samanîler, Gazneliler, Gurîler, Büveyhogulları, Selçuklular, Harzemsahlar, Ismailîler, Karahıtaylar, Mogollar Karakoyunlular, Akkoyunlular, Maveraünnehir Özbek Sultanları ve Safevîler bulunmaktadır. Dördüncü kısımda Safevîlere ayrılmıstır. Bu eser bilhassa Safevîlerin ilk devirleri için ayrı bir öneme sahiptir. Eser, 1363 yılında tıpkıbasım olarak Tahran’da nesr olunmustur. Müellifin ayrıca sairlerin hâl tercümeleri ile alâkalı 973h./1565m.de kaleme aldıgı Nefâis el-Me’ser adlı bir eseri de vardır. (Behâr 1369: 258-259); (Sefa 1364: 587); (Nefisî 1344: 354, 384); (Sevâkıb 1380: 31-32); (Storey 1362: 572-577); (Salihî 200: 41); Togan 1985: 214); (Hasanî 2002: 90-92) Bu çalısmada, Yahya Kazvinî’nin Lubb et-Tevârih adlı eserindeki Selçuklularlailgili kısmı (s. 172–188) degerlendirilmistir.

Kaynaklar

  • BEHÂR, Muhammed Takiyy-Mulûk es-Suarâ (1369). Sebk Sinasî, C. 3, Tahran.
  • HASANÎ, Ataullah (2002), “Iran Kaynaklarında Osmanlı Haberleri”, Iran ve Türkiye Arasındaki Tarihi ve Kültürel Iliskiler, Ankara.
  • NEFISÎ, Said (1344), Tarih-i Nazm u Nesr der Iran ve der Zebân-ı Farsî, C. 1, Tahran.
  • SALIHÎ, Nasrullah (2000), “Kitabsinâsi-i Tavsif-i Menâbi’ ve Mutûn-ı Tashih Sode-i Tarih-i Safevî der do dehe-i Ahir”, Kitab-ı Mâh Tarih ve Cografya, 37-38.
  • SEFÂ, Zebiullah (1364), Tarih-i Edebiyat der Iran, C. 4, Tahran.
  • SEVÂKIB, Cihânbahs (1380), Tarihnigârî ‘Asr-ı Safevîyye ve Sinâht Menâbi’ ve Me’hâz, Siraz.
  • STOREY, C. A. (1362), Edebiyat-ı Farsi ber Mebna-yi Telif-i Storey, (Ter. Yahya Aryanpur-Sirus Izedi-Kerim Kisâverz-Ahmet Munzevi), C. 2, Tahran.
  • TOGAN, Z. Velidî (1985), Tarihte Usûl, Istanbul.

Related posts:

Münşe'ât-ı 'Atîk
Дарабади П. Г. Военно-политическая история Азербайджана, 1917-1920 годы (2013)
Mehman Ağayev. Milli mücadele yıllarında Türkiye ve Azerbaycan ilişkileri. Doktora tezi (2006)
Muhittin Birgen. İttihat ve Terakki'de on sene. 2. cilt (2006)
Muhittin Birgen. İttihat ve Terakki'de on sene. 1. cilt (2006)
Ufuk Erdem. Türk Ocağının kurucularından ve Teşkilât-ı Mahsusa'nın önemli simalarından Doktor Fuat S...
Ivar Lassy. The Muharram mysteries among the Azerbeijan Turks of Caucasia. Dissertation (1916)
Muhammet Erat. Milli Mücadele Döneminde Kazım Karabekir Paşa'nın faaliyetleri: 1919-1922. Doktora te...
Yalçın Murgul. Baku expedition of 1917-1918: a study of The Ottoman policy towards the caucasus. A m...
İbrahim Ethem Atnur. Osmanlı idarəçiliyindən Sovet idarəçiliyinə qədər Naxçıvan, 1918-1921 (2013)
Babek Cavanşir. Kaşkay Türklerinin tarihi. Yüksek lisans tezi (2001)
Ahmet Altungök. IV. ve VIII. yüzyıllar arası Sasaniler dönemi Türk-Fars ilişkileri. Yüksek lisans te...
Mehmet Dağlar. Şah Tahmasb'ın dini siyaseti (1524-1576). Doktora tezi (2017)
Bedross der Matossian. Parçalanan devrim düşleri (2016)
Sedat Macit. Muhammed Muhsin Müstevfî'nin Zübdetü't Tevârîh'i. Yüksek lisans tezi (2017)
Robert G. Hoyland (ed). From Albania to Arrān (2020)
Ümit Gedik. Fazlullâh b. Rûzbihân-i Huncî'nin Mihmân-nâme-i Buhârâ'sı (inceleme-çeviri). Yüksek lisa...
Фазлуллах ибн Рузбихан Хунджи. Тарих-и алам-ара-йи Амини (1987)
Roger Savory. Iran under the Safavids (1980)
Məmmədov A. B. Almaniyanın XIX əsrin sonu-XX əsrin əvvəllərində Türkiyə siyasəti və onun tarixşünasl...
Yəzdi H. İ. Səfəvilər dövründə İran. Dissertasiya (2005)
Süleymanova S. Ə. XVIII əsrdə Azərbaycanın siyasi tarixində və iqtisadiyyatında Car-Tala icmalarının...
Şahverdiyev Ə. Ə. Trabzon və Batum sülh konfranslarında Azərbaycan məsələsi. Dissertasiya (2004)
Rəhmanzadə Ş. F. Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərində ərazi məsələləri. Dissertasiya (2011)
Шавров Н. Н. Новая угроза русскому делу в Закавказье (1911)
Osmanlı hakimiyyəti dövründə Ərdəbil livası (1725-1730-cu illər). Dissertasiya (2007)
Arıklı E. C. Osmanlı hakimiyyəti dövründə Ərdəbil livası (1725-1730-cu illər). Dissertasiyanın avtor...
Alıyev H. A. Sumqayıt şəhərinin tarixi. Dissertasiya (2013)
Məmmədova İ. M. Lənkəran xanlığı Birinci Rusiya-İran müharibəsi dövründə (2007)
Məmmədova İ. M. Lənkəran xanlığının qonşu xanlıqlar və dövlətlərlə münasibətləri. Dissertasiya (2005...