Hüseyin Ongan Arslan. Mîr Yahyâ Kazvînî’nin Lübbü’t-tevârîh’inde Erken İslam Tarihi (2021)

Hüseyin Ongan Arslan. Mîr Yahyâ Kazvînî’nin Lübbü’t-tevârîh’inde Erken İslam Tarihi (2021)
Title:Mîr Yahyâ Kazvînî’nin Lübbü’t-tevârîh’inde Erken İslam Tarihi
Author:Hüseyin Ongan Arslan
Translator:
Editor:
Language:Turkish
Series:
Place:İstanbul
Publisher:
Year:2021
Pages:25
ISBN:
File:PDF, 0.59 MB
Download:Click here

Hüseyin Ongan Arslan. Mîr Yahyâ Kazvînî’nin Lübbü’t-tevârîh’inde Erken İslam Tarihi // Tarihyazımı Dergisi. Cilt: 3, Sayı: 1. İstanbul, 2021, s. 94-118.

Keywords: Mīr Yaḥyā ibn ʻAbd al-Laṭīf al-Qazvīnī (1481-1555), Lubb al-tawārīkh

Öz: Safevi İmparatorluğu’nda yazılan umumi tarihlerin ilklerinden olan Lübbü’t-tevârîh, gerek içerdiği erken İslam tarihi bölümleri gerek müellifi Mîr Yahyâ b. Abdullatîf Hasanî Seyfî Kazvînî’nin (885–962/1481–1555) tartışmalı mezhebî kimliği sebebiyle Safevi Tarihyazımı içinde özel bir yere sahiptir. Kazvin’in meşhur seyit ailelerinden birine mensup olan müellifin soyu on beşinci yüzyıl başından itibaren bir yandan Sünnilikleri ile bilinirken, bir yandan da on altıncı yüzyıl ile birlikte Şii İslam kimliğini benimsemiş Safevi hanedanı ile geliştirdikleri iyi ilişkilerle meşhurdurlar. Ek olarak, Mîr Yahyâ Kazvînî’nin kendisi de Şah İsmail (hükümeti, 907–930/1501–1524) zamanında bizzat Safevi ordusuyla birlikte seferlere katılmış ve yakın ilişkileri münasebetiyle Şah Tahmasb’ın (h. 930–984/1524–1576) kendisine “Yahyâ-ı Ma‘sûm” diye hitap ettiği bir tarihçidir. Bütün bu ilişkilere rağmen Kazvin Sünnilerinin liderlerinden olduğu suçlaması ile 960/1553 yılında Şah Tahmasb’ın emriyle İsfahan’a sürülmüş olan ve mezhebî kimliği hakkında net bir bilgi bulunmayan Mîr Yahyâ Kazvînî’nin, Lübbü’t-tevârîh’in erken İslam tarihi anlatısında nasıl bir tavır takındığı, hangi vaka ve meselelerin altını çizip hangilerini görmezden geldiği, Şii ya da Sünni diskurun hangisini benimsediği tartışılacaktır.

Abstract: Lubb al-tavarikh, which was one of the earliest universal histories written in the Safavid Empire, has a special place in Safavid historiography due to both its section regarding the early history of Islam and the debatable sectarian identity of its author Mîr Yahyâ b. ‘Abd al-Latîf Hasanî Sayfî Qazvînî (885–962/1481–1555). While the descendants of Mîr Yahyâ Qazvînî in the fifteenth century were noted for their Sunni identity, with the rise of the Safavid dynasty and their promotion of Shi’ite Islam in the sixteenth century, they became known for establishing good relations with the Safavid state. Additionally, Mîr Yahyâ Qazvînî himself participated in Safavid military campaigns under the reign of Shah Ismail (r. 907–930/1501–1524) and was addressed by Shah Tahmasb (r. 930–984/1524–1576) as “Yahya the Innocent/Infallible” (Yahyâ-ı Ma‘sûm). Despite having a close relationship with the Safavid dynasty, Mîr Yahyâ Qazvînî was exiled from Qazvin to Isfahan in 960/1553 by the order of Shah Tahmasb, as he was accused of leading the Sunni of Qazvin. This article discusses how a sixteenth century Safavid historian with an ambiguous sectarian identity, Mir Yahya Qazvînî, constructed the history of early Islam and which issues he underlined, obscured, and/or avoided discussing. Furthermore, I look at whether he adopts Shi’ite or Sunni discourses in his Lubb al-tavarikh.

Related posts:

Ünal Türkeş. Kurtuluş Savaşında Muğla (1973)
Gürsoy Şahin. Osmanlı Devletinde Katolik Ermeniler: Sivaslı Mihitar ve Mihitaristler (2008)
Firuz Kazemzadeh. Russia and Britain in Persia: imperial ambitions in Qajar Iran (2013)
Firuz Kazemzadeh. The struggle for Transcaucasia, 1917-1921 (1951)
Ahmet Özdal. Türklerin savaş sanatı (2008)
Murat Çulcu. İttihat ve Terakki: I. Meşrutiyet’ten II. Meşrutiyet’e (2011)
Mehmet Önder. Atatürk’ün Almanya ve Avusturya gezileri (1993)
Eda Geyik. Karakoyunlu ve Akkoyunlu devletlerinde hanedan üyelerinin katli. Yüksek lisans tezi (2021...
Hacı Mustafa Eravcı. Gelibolulu Mustafa ‘Âlî’nin Nushatü’s-Selâtînde 1578-1579 Trans-Kafkas seferine...
Erhan Ateş. XII-XIII. yüzyıllarda Güney Kafkasya’da Kıpçaklar. Yüksek lisans tezi (2015)
John Breuilly. The formation of the first German nation-state, 1800-1871 (1996)
John Breuilly. Avusturya, Prusya ve Almanya'nın oluşumu, 1806-1871 (2019)
John Breuilly. Austria, Prussia and the Making of Germany, 1806-1871 (2014)
Ahmet Cihan. Osmanlı'da eğitim (2007)
Stefanos Yerasimos. Azgelişmişlik sürecinde Türkiye. 3. cilt (1976)
Stefanos Yerasimos. Azgelişmişlik sürecinde Türkiye. 2. cilt (1975)
Stefanos Yerasimos. Azgelişmişlik sürecinde Türkiye. 1. cilt (1974)
Charles J. Halperin. Russia and the Mongols (2007)
Исаак Ньютон. Исправленная хронология древних царств (2007)
Isaac Newton. The chronology of ancient kingdoms amended (1728)
Namiq Musalı. Safevî hanedanının kökeni (2018)
Məhəmməd Şərif Əfəndizadə. Azərbaycan və inqilabı (2013)
Sibel Orhankazi. XVIII. yüzyılda Batum sancağı. Doktora tezi (2019)
Mustafa Bakan. İşgalden kurtarılan Batum'da Osmanlı yönetiminin kurulması (14 Nisan 1918-30 Ekim 191...
Resul Turan. Çarlık Rusyası döneminde Batum vilayeti (1878-1914). Doktora tezi (2019)
Abdulhamit Avşar. Türkiyənin İstiqlal müharibəsində Azərbaycan türkləri (2007)
Şeref Han. Şerefname. [2. cilt]: Osmanlı-İran tarihi (1971)
Mustafa Tanrıverdi. Çarlık Rusyası döneminde Tiflis vilayeti (1878-1914). Doktora tezi (2016)
Kübra Ceren Kurşun. Selimnâmeler ve Süleymannâmelerde Kudüs. Yüksek lisans tezi (2019)
Onullahi S. M. Erməni milllətçiləri və İran (2002)