Ochirpurev Duger. Tevârih-i Güzide–Nusret Nâme’nin Türk-Moğol tarihi açısından değerlendirilmesi. Doktora tezi (2021)

Ochirpurev Duger. Tevârih-i Güzide–Nusret Nâme'nin Türk-Moğol tarihi açısından değerlendirilmesi. Doktora tezi (2021)
Title:Tevârih-i Güzide–Nusret Nâme’nin Türk-Moğol tarihi açısından değerlendirilmesi=Historical analysis of Tevârih-i Güzîde-Nusret-Nâme. Doktora tezi
Author:Ochirpurev Duger
Translator:
Editor:Danışman: Erkin Ekrem
Language:Turkish
Series:
Place:Ankara
Publisher:Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
Year:2021
Pages:IX, 346
ISBN:
File:PDF, 16.1 MB
Download:Click here
Moğol tarihinin nadir bulunan eserlerinden biri olan ve XVI. yüzyılda Çağatay Türkçesinin klasik devrinde yazılmış Târîh-i Güzîde, Nuŝretnâme, özellikle Orta Asya Türk-Moğol tarihi açısından oldukça önemlidir. Orta Asya’da gelişen Türkçe tarih yazıcılığının en kıymetli eserleri arasında sayılabilecek nitelikte olan Tevârih-i Güzîde, Nusret-nâme esasen Şibânînâme olmasının yanı sıra Câmi’ü’t-Tevârih’in ilk cildi olan Târih-i Mübâreke-i Gazan Han’ın Çağatayca çevirisini de kapsamaktadır. Oğuz Han destanı ile başlayan eser, Cengiz Han’ın hayatı ve hükümdarlığından Şiban Han’ın küçük kardeşi Mahmut Bahadır Sultan dönemini de kapsayan tarihî olayları ele almaktadır. Eserin iki nüshası bulunmakta ve her iki nüshası üzerine de yapılmış kapsamlı araştırmalar az bulunmaktadır. Çağatay Türkçesi ile yazılmış eserlerin en eski ve en geniş içeriklisi olan Tevârîh-i Güzîde Nusret-name hem dil bakımından hem de Moğol ve Türk tarih bakımından çok önemli bir eserdir ve Şibaniler dönemi tarihi bakımından öğrenilmesi gereken ehemmiyetli eserdir. Ayrıca Monggol-un Niguça Tobçiyan (Moğolların Gizli Tarihi) ve Fazlullah Reşîdü’d-din Fazlullah-ı Hemedânî’nin yazdığı Câmiu’t-Tevârîh’ta olmayan veriler bulunduğu için bu eserin değeri artmaktadır. Bunun dışında eserde kullanılan on altı adet minyatür sanat tarihi bakımından çok kıymetlidir. Yazıldığı tarih itibarıyla Türkçe söz varlığına, Türk coğrafyası ve özel adlar bağlamında çok önemli katkılar sağlayacak ve problemler çozülecektır. Ayrıca metnin ekleşmesinde görülen farklılıklar alanda yapılacak çalışmalara katkı sağlayacaktır. Eser 3200 civarında özel ad barındırmaktadır. Böylece Tevârih-i Güzîde Nusret-nâme Türk ve Moğol tarihi çalışmalarında birincil kaynak olacaktır. Çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde Moğol tarihi yazıcılığına kaynaklık eden üç çeşit Altan Tobçı ve Sagan Secen’in Sagan Seçen’in Erdene-Tobçi eserinin tanıtımı yaptık. İkinci bölümünde “Mogollar ve Moğol İmparatorluğu” başlık altında Moğolları menşei ve Büyük Moğol İmparatorluğu kurulmasından önceki Moğol kavimleri hakkında bilgi verdik. Ardından Temüçin bütün Moğolları birleştirip Büyük Moğol İmparatorluğu kurması ve onun yaptı seferlere yer verdik. Ondan sonra Moğol İmparatorluğu ve bağımsız devletlerin ortaya çıkışı tarihi anlattık. En son üçüncü bölüm olarak TGNN eserin tanıtımı ve TGNN Metnin Türkiye Türkçesine Aktarılması ve Karşılaştırmayı yaptık.

Related posts:

RİDÂNİYE SAVAŞI
Hüseyin Ongan Arslan. Mîr Yahyâ Kazvînî’nin Lübbü’t-tevârîh’inde Erken İslam Tarihi (2021)
Mustafa Tanrıverdi. Çarlık Rusyası döneminde Tiflis vilayeti (1878-1914). Doktora tezi (2016)
Kübra Ceren Kurşun. Selimnâmeler ve Süleymannâmelerde Kudüs. Yüksek lisans tezi (2019)
Onullahi S. M. Erməni milllətçiləri və İran (2002)
Kâzım Mirşan. Etrüskler: tarihleri, yazıları ve dilleri (1998)
Yaḥyā ibn ʻAbd al-Laṭīf al-Qazvīnī. Lubb al-tawārīkh (H. 1314)
Abdüllatif Kazvinî. Safevî tarihi (2011)
Altan Çetin. Yahya Kazvinî'nin Lubb et-Tevârih’inde Selçuklularla alâkalı bilgiler (2007)
Cihan Gençtürk. Lubb et-Tevârîh’te Harezmşâhlar’a dair bilgiler (2019)
Altan Çetin. Yahya Kazvinî'nin Lubb Et-Tevâri'hinde Akkoyunlularla alâkalı bilgiler (2007)
Ahmet Korkmaz, Kazım Paydaş. Yahya b. Abdullatif Kazvînî'nin Lübbü't-tevârîh adlı eserine göre Kara-...
Ашнин Ф. Д., Алпатов В. М., Насилов Д. М. Репрессированная тюркология (2002)
Richard Tapper. İran'ın sınır boylarında göçebeler: Şahsevenlerin toplumsal ve politik tarihi (2004)
Sinan Kuneralp. Son dönem Osmanlı erkân ve ricali (1839-1922): prosopografik rehber (1999)
İsmail Metin. Osmanlının kanlı tarihi (1996)
Çingizoğlu Ə. Sərab xanlığı (2013)
Yücel Öztürk. Osmanlı hakimiyetinde Kefe, 1475-1600 (2000)
Əliyeva N. A. Əs-Səmaninin "Kitab əl-Ənsab" əsəri Azərbaycanın mədəniyyət tarixinə dair mənbə kimi (...
Əliyeva N. A. İbn Makula (1030-1082) azərbaycanlı ziyalılar haqqında (2014)
Əliyeva N. A. Azərbaycan Yaqut əl-Həməvinin əsərlərində (1999)
Əliyeva N. A. "Mucəm əl-buldən" əsərində Azərbaycan və Qafqaz (2020)
Çingizoğlu Ə. Dəmirçihəsənli mahalı (2015)
Barış Aydın. Âdilşâhîler Hanlığı ve Yusuf Adil Han (1489-1689). Yüksek lisans tezi (2019)
Ahmet Annaberdiyev. İran Türkmenleri (1881-2001). Doktora tezi (2006)
Süleyman Göksu. Mehmed Hasîb Rûznâmesi: H. 1182 - 1195 / M. 1768 - 1781. Yüksek lisans tezi (1993)
İsmail Hakkı Işık. Sekeller (Etnik köken, tarih ve kültürleri). Yüksek lisans tezi (2019)
Ömer Faruk Öztürk. İbn Fadlân (er-Risâle), el-Gırnâtî (Tuhfetu'l Elbâb ve Nuhbetu'l A'câb), İbn Havk...
Fatih Sabuncu. Ebû Hâmid Muhammed el-Gırnâtî'nin Seyahatnamesi (giriş-tercüme-indeks). Yüksek lisans...
Seher Arslan. el-Gırnâtî'nin el-Mu'rib adlı eserinin çevirisi. Yüksek lisans tezi (2014)